Tom Livingstone cùng nhà leo núi Slovenia Aleš Česen đã lập một kỳ tích lớn khi lần đầu chinh phục Sống núi phía Tây của Gasherbrum 3 (7.952 m) trong chuyến thám hiểm kéo dài bảy ngày. Dự án này, bắt nguồn từ giấc mơ kéo dài một thập kỷ, đã đẩy cả hai nhà leo núi tới giới hạn thể chất và kỹ thuật trên một trong những ngọn núi cao nhất thế giới.
Một dự án ra đời từ giấc mơ kéo dài mười năm
Trong mười năm, Tom Livingstone đã mơ ước chinh phục một tuyến leo núi kỹ thuật kiểu đổ đèo ở độ cao lớn. Khát vọng đó khiến anh đặt câu hỏi: đâu là tuyến khó nhất có thể leo ở độ cao gần 8.000 mét? Liệu độ khó của dãy dãy dãy Alps, Alaska hay Canadian Rockies có thể được đưa lên những đỉnh núi cao nhất thế giới hay không? Cùng Aleš Česen, anh lên đường để tìm câu trả lời cho thử thách này.
Năm 2022, họ đã thử chinh phục Gasherbrum 3 nhưng buộc quay lại vì thời tiết xấu. Sau trải nghiệm ấy, Aleš, người trước đó từng leo Gasherbrum 4, định hướng nỗ lực mới sang G3 và cuối cùng cả hai đã thành công.
MỘT CUNG LEO KHÓ VÀ ĐÒI HỎI KỸ THUẬT
Sống núi phía tây của Gasherbrum 3 thực sự là một bài kiểm tra sức bền đối với Tom và Aleš. Hành trình leo kéo dài bảy ngày với ba điểm điểm cắm trại liên tiếp ở độ cao 7.100 m, 7.500 m và 7.800 m. Điểm nghỉ cuối ở 7.800 m đặc biệt đáng nhớ: hai nhà leo núi phải ngồi trên tuyết suốt đêm, không có lều, khiến thử thách thể lực vốn đã khắc nghiệt lại càng nặng nề hơn.
Ngày 4 tháng 8, sau những nỗ lực không ngừng, họ lên tới đỉnh Gasherbrum 3 vào khoảng giữa trưa. Họ đặt tên tuyến đường của mình là Ranh giới của hỗn loạn, một liên hệ tới khái niệm entropy mà Tom đã tìm hiểu trong chuyến thám hiểm. Aleš, người có bằng tiến sĩ vật lý, giải thích sâu hơn rằng entropy thể hiện sự mất trật tự và xu hướng chuyển sang trạng thái hỗn loạn — cảm giác mà cả hai đều nhận thấy rõ hơn khi càng leo lên cao.
TINH HOA CỦA MÔN LEO NÚI
Tom Livingstone và Aleš Česen đại diện cho cách tiếp cận leo núi dựa trên tự do và tính tự chủ. Với họ, leo một ngọn núi không dùng oxy bổ sung, dây cố định, hỗ trợ Sherpa hay các đội khác chính là bản chất của môn thể thao này. Độ cao, thứ dần bào mòn cả cơ thể lẫn tinh thần, là một trong những thử thách lớn nhất của chuyến thám hiểm.
Livingstone bày tỏ sự tôn trọng với những người sử dụng các kỹ thuật hỗ trợ như vậy, nhưng nhấn mạnh phong cách leo núi của họ khác biệt, tập trung vào “nghệ thuật của tự do”. Ở độ cao gần 8.000 m, mọi quyết định đều trở nên sống còn và mỗi chuyển động là một lần trở về với những nguyên tắc sinh tồn cơ bản.
Thận trọng xuống núi theo tuyến thông thường của Gasherbrum 2
Sau khi lên tới đỉnh, Tom và Aleš quyết định xuống theo tuyến thông thường của Gasherbrum 2, tận dụng một phần dây cố định đã có sẵn. Dù lựa chọn này khiến phong cách leo chuyển từ thuần túy sang thực dụng hơn, nó giúp đảm bảo một toàn sau nỗ lực khổng lồ của những ngày trước đó. Quyết định này thể hiện một cách tiếp cận leo núi trong đó một toàn luôn được đặt lên hàng đầu.
Trở về với thế giới văn minh trong chiến thắng
Bảy ngày sau khi rời trại nền, hai nhà leo núi cuối cùng trở lại nơi có người sinh sống. Mệt mỏi và sút cân nhưng tràn đầy phấn khích, họ tận hưởng thành công. Gasherbrum 3 tuy ít nổi tiếng hơn những người hàng xóm như Gasherbrum 4, nhưng với họ nó mang ý nghĩa lớn hơn một đỉnh núi nữa: đó là giấc mơ ấp ủ lâu năm thành hiện thực, phần thưởng cho nỗ lực phi thường và trải nghiệm sẽ khắc sâu trong ký ức.
Với lần chinh phục đầu tiên này, Tom Livingstone và Aleš Česen không chỉ ghi dấu vào lịch sử leo núi mà còn khám phá giới hạn sức chịu đựng của chính mình. Ranh giới của hỗn loạn, tuyến leo của họ, trở thành biểu tượng cho cuộc đấu tranh giữa trật tự và hỗn loạn cả về thể chất lẫn tinh thần, ở độ cao nơi con người dường như mờ đi trước sự mênh mông của Himalaya.
